Emmer-Compascuum (Latijn: com.pas.cu.um, meervoud: compascua, gemeenschappelijke weide) is een dorp gelegen in de gemeente Emmen, provincie Drenthe (Nederland). Het ligt 11 kilometer ten oosten van de plaats Emmen. Emmer-Compascuum betekent de gemeenschappelijke weide van Emmen.

 

Image Geschiedenis

In de 19e eeuw toen het veen in de rest van het land allemaal vergraven was, bleef alleen in het noordoosten van Nederland nog een stuk hoog-veen onberoerd. Dit stukje veen is in het westen begrensd door de Hondsrug en in het oosten door de Duitse grens.

 

Het Nederlandse deel van het hoogveen maakt deel uit van een groter moerasgebied: Bourtange-moer. Vanuit het noorden, westen en het zuiden werd vanaf de tweede helft van de 19e eeuw in de richting van het huidige Emmer-Compascuum gegraven.

 

In het zuiden is Emmer-Compascuum begrensd door het Oranjekanaal en in het noorden watert Emmer-Compascuum af op het Stadskanaal. Dwars door Emmer-Compascuum liep het veenbeekje de Runde, dat gedempt werd om het veen met kanalen te ontwateren. Later werd de toen drooggevallen Runde overal weggegraven. In 1907 kreeg Emmer-Compascuum een stoomtram toen de DSM haar station er opende. De lijn tussen Klazienaveen en Ter Apel werd op 9 april 1940 opgeheven.

 

Landschappelijke en economische structuur.

Emmer-Compascuum is een typische veenkolonie. Het dorp is voornamelijk gebouwd langs de kanalen Hoofdkanaal, Kanaal-A, Kanaal-B, Scholtenskanaal en Kanaal-C de latere Schuttingslaan, die toentertijd gebruikt werd voor ontwatering van het moeras en vervoer van het gewonnen veen. Haaks op de kanalen lopen de wijken.

 

De wijken verdeelden het moeras in evengrote langgerekte percelen. Vanuit die wijken werden weer sloten gegraven die het veen ontwaterden om gestoken te worden. Via deze systematische wijze van winning werd een veenpakket van ongeveer 3 meter vergraven. De veenarbeiders die in Emmer-Compascuum te werk gesteld zijn, kwamen uit alle delen van het land. De meeste van hen zijn met de veencompagnies mee-getrokken vanuit Friesland en Groningen.


ImageNa de vervening
Toen het veen afgegraven was, vertrokken veel veenarbeiders weer. Emmer-Compascuum verloor in korte tijd bijna de helft van zijn bevolking. Om werkgelegenheid te scheppen, werden er steenfabrieken gebouwd. Inmiddels zijn die baksteenfabrieken weer gesloten.

 

Na de baksteenindustrie kwam de kunstzijde-industrie van de AKU, later veranderd in de ENKA en weer omgedoopt in AKZO.

 

Na het verdwijnen van de laatste industrie in 1977 stonden de bedrijfsgebouwen enige tijd leeg tot de vestiging van het Nederlands Productie Labaratorium voor Bloedtrans-fusieapparatuur en Infusievloeistoffen het NPBI, een fabriek die katheters, bloedzak-systemen en buizen voor bloedtransfusie en plasma produceert. NPBI was de grootste werkgever in Emmer-Compascuum. Sinds 1997 is NPBI onder de naam Fresenius HemoCare Netherlands B.V. onderdeel van het intenationale, in Duitsland gevestigde, concern Fresenius Kabi AG

 

Met de nieuwe bestaansmiddelen, industrie en landbouw, begon de bevolking weer gestaag te groeien. Emmer-Compascuum kreeg zelfs als eerste van de gemeente Emmen een bioscoop: Abeln Bioscoop, ook wel bekend als Rex theater. In 2004 vierde Emmer-Compascuum zijn 125-jarig bestaan.

 

Inmiddels is Emmer-Compascuum uitgegroeid tot het op een na grootste dorp van de gemeente Emmen, met een bevolkingsomvang van ongeveer 8200 mensen, waarvan 70% in het centrale gedeelte van het dorp woont. Image

 

Emmer-Compascuüm is onderverdeeld in buurt-schappen Emmer-Erfscheidenveen (vroeger een zelfstandig dorp die in 1938 administratief bij Emmer-Compascuum is gevoegd), Foxel en Munsterscheveld en het gelijknamige dorp Emmer-Compascuüm.

 

Anno 2009 is het veenbeekje De Runde in ere hersteld en worden de kanalen die 30 jaar geleden gesloten werden weer geopend voor scheepvaart.

 

De pleziervaart kan nu weer rechtstreeks van Ter Apel via Emmer-Compascuum, naar Barger-Compascuum, het veenmuseum, dan door naar Erica/Nieuw Amsterdam.

 

Het is leuk vertoeven in Emmer-Compascuum
Emmer-Compascuum zoekt doe-mensen, praat-mensen zijn er al genoeg.

 

 

zijbanner2.jpg

Copyright © 2015. All Rights Reserved.